جراحی تخلیه سینه چیست و در چه مواردی انجام می‌شود؟

جراحی تخلیه سینه یا ماستکتومی یک روش جراحی است که طی آن تمام یا بخشی از بافت سینه برداشته می‌شود. این نوع جراحی عمدتاً برای درمان سرطان سینه، پیشگیری از سرطان در افراد پرخطر، یا درمان برخی بیماری‌های التهابی شدید انجام می‌گیرد. اگر سلول‌های سرطانی در بافت پستان گسترده شده باشند، برداشتن کامل سینه می‌تواند از گسترش بیماری به سایر اعضا جلوگیری کند.

در برخی موارد، افراد بدون ابتلا به سرطان اما با سابقه ژنتیکی قوی، تصمیم به این عمل می‌گیرند. چنین اقدام پیشگیرانه‌ای می‌تواند خطر ابتلا به سرطان سینه را تا حد چشمگیری کاهش دهد. علاوه‌بر اهداف درمانی، جراحی تخلیه سینه ممکن است با نیت زیبایی یا درمان بیماری‌های غیرسرطانی نیز انجام شود.

انواع جراحی تخلیه سینه؛ از ماستکتومی ساده تا رادیکال

ماستکتومی بسته به میزان برداشت بافت‌های اطراف و ساختارهای داخلی سینه، انواع مختلفی دارد:

۱. ماستکتومی ساده

در این روش، تنها بافت پستان و نوک سینه برداشته می‌شود. غدد لنفاوی و عضلات سینه در جای خود باقی می‌مانند. این شیوه به‌طور معمول برای درمان سرطان‌های اولیه یا اختلالات غیرسرطانی به کار می‌رود.

۲. ماستکتومی با حفظ پوست یا نوک سینه

در این نوع جراحی، پوست اطراف پستان یا گاهی نوک سینه حفظ می‌شود تا امکان بازسازی سینه با شکل طبیعی‌تری فراهم گردد.

۳. ماستکتومی رادیکال اصلاح‌شده

در این روش علاوه‌بر بافت سینه، تعدادی از غدد لنفاوی زیر بغل نیز برداشته می‌شود. این روش برای زمانی مناسب است که سرطان در غدد لنفاوی پخش شده باشد.

۴. ماستکتومی رادیکال

این روش گسترده‌ترین نوع جراحی تخلیه سینه است. علاوه بر برداشت کامل بافت سینه، عضلات زیرین و تمام غدد لنفاوی نیز برداشته می‌شوند. امروزه به دلیل پیشرفت روش‌های درمانی، این نوع جراحی کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

چه افرادی کاندیدای جراحی تخلیه سینه هستند؟

افراد زیر ممکن است گزینه مناسبی برای این عمل باشند:

• افراد مبتلا به سرطان سینه در مراحل متوسط تا پیشرفته.

• خانم‌هایی که سابقه خانوادگی قوی ابتلا به سرطان دارند.

• بیماران دارای جهش ژنتیکی در ژن‌های BRCA1 و BRCA2.

• افراد با بافت‌های پستان درگیر شیمی‌درمانی نشده یا مقاوم به درمان.

• افرادی که تومور بسیار بزرگ نسبت به اندازه پستان دارند.

گاهی بیماران برای اهداف زیبایی یا پس از برداشت غدد آسیب‌دیده در اثر ضربات شدید نیز این عمل را انتخاب می‌کنند. مشابه پرونده‌هایی که در سایر جراحی‌های زیبایی مانند جراحی بینی در مشهد دیده می‌شود، انتخاب جراح و بررسی آمادگی‌های بیمار نقش کلیدی دارد.

اقدامات قبل از جراحی تخلیه سینه: آمادگی‌های ضروری بیمار

قبل از انجام جراحی تخلیه سینه موارد زیر باید رعایت شود:

• انجام آزمایش‌های لازم شامل تصویربرداری، نمونه‌برداری و آزمایش خون.

• بررسی دقیق سابقه پزشکی و دارویی.

• مشاوره با متخصص بیهوشی.

• رعایت رژیم غذایی سبک قبل از جراحی.

• تنظیم شرایط روحی، آگاهی از ظاهر آینده سینه و مشاوره با روان‌شناس در صورت نیاز.

پزشک ممکن است مصرف برخی داروها مانند رقیق‌کننده‌های خون را قطع کند و در صورت مصرف دخانیات، توقف آن را چند هفته قبل از جراحی توصیه نماید.

مراحل انجام جراحی تخلیه سینه؛ روند عمل چگونه است؟

جراحی معمولاً تحت بیهوشی کامل انجام می‌شود و بسته به نوع عمل بین دو تا چهار ساعت زمان می‌برد. مراحل عملکردی به شرح زیر است:

1. آماده‌سازی ناحیه جراحی و بیهوشی کامل بیمار.

2. ایجاد برش روی سینه با الگوی مناسب برای نوع ماستکتومی.

3. برداشت بافت‌های هدف شامل پوست، نوک سینه، غدد لنفاوی یا عضلات در صورت لزوم.

4. کنترل خون‌ریزی و تخلیه مایعات با نصب درن.

5. بستن برش جراحی با بخیه‌های مناسب و پانسمان استریل.

6. در برخی موارد، بازسازی سینه هم‌زمان با عمل انجام می‌شود.

مراقبت‌های بعد از جراحی تخلیه سینه و نحوه ترمیم زخم‌ها

پس از جراحی، مراقبت صحیح از زخم و کنترل درد بسیار اهمیت دارد. موارد مهم عبارتند از:

• مصرف منظم داروهای تجویزشده.

• مراقبت از درن‌ها تا زمان تخلیه کافی مایعات.

• جلوگیری از حرکات شدید دست‌ها.

• استفاده از لباس‌های مخصوص فشاری برای جلوگیری از ورم.

• مراجعه منظم به پزشک برای بررسی زخم و برداشتن بخیه‌ها.

ترمیم زخم‌ها معمولاً بین دو تا شش هفته طول می‌کشد، اما دوره کامل بهبودی بسته به شرایط بیمار ممکن است چند ماه زمان ببرد.

مزایا و عوارض جراحی تخلیه سینه: آنچه باید بدانید

مزایا

• توقف پیشرفت سرطان.

• کاهش احتمال بازگشت سرطان.

• امکان بازسازی زیبایی سینه.

• بهبود کیفیت زندگی در بیماران پرخطر.

عوارض احتمالی

• درد و بی‌حسی در ناحیه سینه.

• عفونت محل جراحی.

• کبودی و ورم طولانی‌مدت.

• تغییر شکل قفسه سینه.

• مشکلات روانی مرتبط با از دست‌دادن سینه.

بازسازی سینه بعد از ماستکتومی؛ روش‌ها و زمان مناسب انجام آن

بازسازی سینه بخشی مهم از درمان محسوب می‌شود و می‌تواند هم‌زمان با عمل تخلیه یا بعد از آن انجام شود. روش‌های رایج شامل:

• بازسازی با پروتز: قرار دادن ایمپلنت سینه پس از ایجاد فضای مناسب.

• بازسازی با بافت بدن خود بیمار: استفاده از پوست، چربی یا عضلات نواحی مختلف بدن مثل شکم یا پشت.

• روش ترکیبی پروتز و بافت طبیعی.

انتخاب روش مناسب به شرایط جسمی، بیماری، سبک زندگی و خواسته‌های بیمار بستگی دارد. زمان بهینه بازسازی، بر اساس نظر پزشک و نوع سرطان تعیین می‌شود.

تاثیرات روحی و روانی جراحی تخلیه سینه و راه‌های مدیریت آن

از دست‌دادن سینه برای بسیاری از زنان تجربه‌ای دشوار است. این جراحی ممکن است باعث کاهش اعتمادبه‌نفس، اضطراب و افسردگی شود. راهکارهای مؤثر مدیریتی عبارتند از:

• مشاوره با روان‌شناس یا روان‌درمان‌گر.

• گفت‌وگو با خانواده و دوستان برای حمایت عاطفی.

• شرکت در گروه‌های حمایتی زنان مبتلا به سرطان.

• آگاهی از امکان بازسازی سینه و بهبود تصویر ذهنی بدن.

حمایت عاطفی در دوران نقاهت نقش مهمی در تحمل درمان و افزایش کیفیت زندگی دارد.

هزینه جراحی تخلیه سینه و عوامل موثر بر قیمت این عمل

هزینه این جراحی تحت تأثیر عوامل زیر قرار می‌گیرد:

• نوع ماستکتومی و گستردگی عمل.

• نیاز یا عدم نیاز به برداشت غدد لنفاوی.

• استفاده از روش‌های هم‌زمان بازسازی.

• دستمزد جراح و تیم درمان.

• بیمارستان، امکانات اتاق عمل و هزینه بیهوشی.

• نیاز به درمان‌های تکمیلی مانند رادیوتراپی یا شیمی‌درمانی.

با وجود هزینه‌های متغیر، بسیاری از بیماران امکان استفاده از بیمه برای پوشش بخش قابل توجهی از هزینه‌ها را دارند.

جمع‌بندی جراحی تخلیه سینه

جراحی تخلیه سینه یکی از اساسی‌ترین روش‌های درمانی و پیشگیرانه در سرطان سینه محسوب می‌شود. با انتخاب نوع مناسب ماستکتومی، انجام اقدامات قبل و بعد از عمل، و توجه به سلامت روانی بیمار، می‌توان تجربه‌ای کم‌خطرتر و تأثیرگذارتر در روند درمان ایجاد کرد. بهره‌گیری از روش‌های بازسازی نیز به بازیابی زیبایی و اعتمادبه‌نفس بیماران کمک می‌کند.